Een inloopdouche die werkt: van drempel tot afvoer

Wat een inloopdouche precies is

Buildwise gebruikt de term inloopdouche voor alle douches zonder drempel of met een drempel van hoogstens 2 cm. Het VAPH omschrijft ze in zijn refertelijst als een vlakke douche zonder douchebak. Beide omschrijvingen komen op hetzelfde neer: je stapt de douche in zonder over een rand te moeten.

Dat heeft gevolgen voor het ontwerp. Bij een douchebak vangt de kuip het water op. Bij een inloopdouche doet de vloer dat werk: hij moet afhellen naar de afvoer, en de laag onder de tegels moet het water tegenhouden. Het is dus eerder een manier van vloer bouwen dan een toestel dat je kiest.

Hoe groot moet ze zijn?

Voor Renovatiekampioen is een inloopdouche comfortabel vanaf 90 bij 90 cm. Wie ruimte wil om met twee te douchen, of om later een zitje te plaatsen, heeft meer nodig.

Het Handboek Toegankelijkheid, geschreven voor publieke gebouwen, geeft voor een toegankelijke douchezone best minimaal 120 bij 120 cm. Voor een woning is dat geen verplichting, maar het is een nuttige richtwaarde als je de badkamer ook bruikbaar wilt houden voor iemand die minder mobiel wordt. Meer daarover lees je bij levenslang wonen.

Afschot: hoeveel hoogteverschil is dat?

Buildwise vraagt voor dekvloer en betegeling van een inloopdouche minstens 1,5% helling richting afvoer. Het Handboek Toegankelijkheid houdt een douchezone op maximaal 2% hellend, zodat ze veilig beloopbaar blijft. Wie beide richtwaarden wil halen, zit tussen 1,5% en 2%. Omgerekend naar centimeters:

Eigen omrekening: afstand maal het percentage. Het echte hoogteverschil hangt af van waar de afvoer ligt en hoe de vloer opgebouwd wordt.

Waar het water naartoe gaat

Waar de afvoer komt, bepaalt in welke richting de vloer afloopt, en dus ook hoe de tegels gesneden worden. Bespreek de plaats ervan vroeg, want ze hangt af van waar de afvoerleiding in de vloer kan lopen. Buildwise noemt voor horizontale afvoerleidingen een helling van 1% en een waterslot dat bij voorkeur minstens 5 cm hoog is.

Een douchegoot is een aparte post; de goot alleen kost bij Bobex € 250 tot € 500. Kies een afvoer die je makkelijk openmaakt, want Buildwise vraagt dat je de afvoer van een inloopdouche geregeld schoonmaakt. Waar de vloer tegen de muur komt, raadt Buildwise aan de onderste muurtegels af te schuinen of een afschotprofiel te gebruiken.

Droog onder de tegels

Tegels en voegen houden het water niet tegen. Buildwise wil dat de ondergrond van een betegelde inloopdouche overal beschermd is: langs de vloer, langs de wanden en ter hoogte van de aansluitingen. Voor kleine badkamers beveelt het aan de waterdichting over de volledige badkamervloer door te trekken.

Voor het ontwerp betekent dat: hoe kleiner de badkamer en hoe opener de douche, hoe meer van de ruimte als natte zone behandeld wordt. Een glazen wand beperkt de spatzone, maar maakt een waterdichting niet overbodig.

Een vloer die nat niet glad wordt

Een douchevloer zonder bak is een vloer waarop je met natte voeten staat. Buildwise vraagt voor die vloer een afwerking die slipvast is, weinig water opneemt, tegen spatten kan en makkelijk te onderhouden is, en verwijst voor keraamgres naar slipklasse B of C van DIN 51097. Het Handboek Toegankelijkheid spreekt eveneens van een ondergrond in antislipmateriaal.

Kleine tegels met veel voegen, grote tegels die gesneden moeten worden rond de afvoer, natuursteen of een naadloze afwerking: de keuze is ook een kwestie van smaak. Vraag bij elke optie of ze slipvast genoeg is voor de douchezone.

Elektriciteit rond een inloopdouche

Het AREI deelt de ruimte rond een douche op in volumes. Bij een douche zonder bak loopt volume 0 van de vloer tot 10 cm erboven, binnen 1,20 m van het midden van elke vaste watertoevoer. Volume 1 gaat tot 2,25 m hoog, binnen diezelfde 1,20 m. Een volume 2 bestaat bij een douche niet.

Een stopcontact in volume 1 kan enkel op zeer lage veiligheidsspanning werken, en toestellen op laagspanning worden er vast aangesloten, niet via een stekker. Plan een stopcontact voor een haardroger of scheerapparaat, of een spiegel met verlichting, dus buiten die zone. De differentieelschakelaar voor de badkamerkringen, van hoge of zeer hoge gevoeligheid, hoort buiten de badkamer. Laat de elektricien de exacte plaatsen bepalen.

Kraan en douchekop

Het Handboek Toegankelijkheid noemt voor een douche een hendelkraan, thermostatische kranen voor de veiligheid en een douchekop op een glijstang. Ook wie geen toegankelijke badkamer bouwt, heeft daar iets aan: een thermostaatkraan houdt de temperatuur stabiel, en een glijstang laat elke gebruiker de hoogte kiezen.

Het Departement Zorg raadt aan de douchekop en kranen geregeld te ontkalken, om legionella te beperken. Kies dus een douchekop die je makkelijk losmaakt.

Checklist voor je inloopdouche

• Geen drempel, of hoogstens 2 cm
• Een maat van minstens 90 × 90 cm, of ruimer als je aan later denkt
• Een afschot tussen 1,5% en 2% naar de afvoer
• Een afvoer die je makkelijk kunt reinigen
• Een waterdichting onder de tegels, bij een kleine badkamer over de hele vloer
• Vloertegels van slipklasse B of C
• Stopcontacten en verlichting buiten de zone rond de douche
• Een thermostaatkraan en een douchekop op een glijstang

Veelgestelde vragen